Geen held willen zijn…

10-05-2020

Een crisis baart leiders en helden, zo blijkt. Mensen zoeken houvast in sterke figuren, in mensen die 'de boel recht houden' als de hele samenleving beeft op haar grondvesten...

En plots ben ik een held! Als vrijwillig brandweerman-ambulancier staan we mee in de vuurlinie van de Corona-strijd. Er is applaus voor zoveel zelfgave van zovelen in de zorg en de hulpverlening.

En toch: gisteren ging ik met spoed naar een oproep voor een reanimatie. In (relatieve) stilte. Doen wat moet, zonder held te moeten zijn. 

Vandaag dezelfde oproep, dezelfde nood, maar nu plots als held?

Eigenlijk wil ik geen held zijn. Een held ben je toch alleen maar als je droomt van uitzonderlijke verwezenlijkingen die het menselijke lijken te overstijgen? Ik wil gewoon helpen en nabij zijn waar ik kan. Meer niet. Meer kan ik ook niet. En meer hoeft misschien ook gewoon niet.

Ik hoef geen applaus. Ik voel me al ruimschoots begrepen wanneer het verkeer tijdig wijkt zodat we snel ter plaatse geraken om... te doen wat moet. Toch?

Deze onzekere tijd raakt mensen in de diepte. En daar leeft al eens angst bij velen. Angst en onzekerheid die nu niet meer weggedrukt wordt in jachtigheid, koopgedrag, oppervlakkigheid en tijdelijk plezier. Als de rush plots wegvalt, dan overvalt ons de diepte. Er komt wat naar boven! Misschien teveel en ook te snel. Houvast en (schijn)zekerheden vallen weg: lege winkelrekken... wablieft !? Grote noden en toch geen werk meer... hoe dan !? Velden vol gewassen maar geen plukkers meer... nee toch !? En WC-papier dat plots meer waard is dan wat dan ook...

Ik geloof dat het applaus zowel oprecht als therapeutisch is. Het toont appreciatie en bewondering voor mensen die gewoon hun job doen maar door de nood plots in de schijnwerpers komen te staan. En tegelijk kanaliseert het de onmacht die we voelen: door de zorgverleners aan te moedigen doe je iets positiefs. Niets zo erg als machteloos moeten toekijken, dat weet ik van de toeschouwers bij een interventie.

Maar er zit een diepere ziel in dit applaus. Het is een tastbaar symbool geworden van universele steun aan wie de problemen aanpakt en oplost in tijden van crisis en onzekerheid. Aan wie aan het front durft te blijven vechten, ook al heeft men daar niet voor gekozen.

Laat ons dat vasthouden en verder vorm geven, want we staan aan het begin van veel meer dan deze crisis alleen. Klimaat, sociale ongelijkheid, milieu, biodiversiteit, gelijke rechten en kansen, vrede, eten en drinken, mensen op de vlucht, beperkte grondstoffen, ... De uitdagingen zijn groot, mondiaal en vaak onvoldoende gekend, onzichtbaar en ongrijpbaar.

Laat ons eindelijk de samen-leving terug opbouwen vanuit de menselijke noden, die we nu zo hard voelen. Laat dat ons collectief applaus zijn, ons bindend project, onze focus, ons stemgedrag en onze Facebookberichten. Weg met die goedkope polarisatie van 'zij slecht en wij goed', van 'ik mag wel maar jij niet' en van 'wel waar - niet waar - fake'. We weten al lang dat goedkoop niet deugt. Vandaag meer dan ooit.

Als we nu hopen dat het morgen beter zal zijn dan gisteren, dan zal dat niet zomaar gebeuren. Dan vraagt dat actie en steun. En consequent gedrag. En zelfs een tikkeltje opoffering soms.

Ga er maar voor !


door Bert